Wapno dla niemowląt i jak je wybrać/fot. Pexels, Dominika Roseclay Wapno dla niemowląt i jak je wybrać/fot. Pexels, Dominika Roseclay

Wapno dla niemowląt i jak je wybrać

Wapń (nazywany także wapnem) jest jednym ze składników pokarmowych niezbędnych do prawidłowego rozwoju organizmu niemowlęcia. Ilość tego makroelementu spożywanego zwyczajowo z mlekiem mamy lub mieszanką mleczną spokojnie wystarcza na zaspokojenie potrzeb zdrowych maluchów w pierwszym roku życia. Czy wapno w syropie lub w postaci tabletek powinny spożywać dzieci z alergią na białka mleka krowiego?

Spis treści:

Kiedy stosować wapno dla niemowląt?

Wapno jest składnikiem mineralnym niezbędnym do budowy kości dziecka. Najlepszym źródłem wapnia w diecie niemowląt jest mleko mamy. Dzieci, które nie są karmione piersią, otrzymują ten składnik pokarmowy w mieszance mlecznej.

U zdrowego niemowlaka dodatkowe stosowanie wapna w postaci suplementów nie ma uzasadnienia, ponieważ mleko kobiece lub mleko modyfikowane (spożywane w ilości dostosowanej do potrzeb malucha) pokrywa całe zapotrzebowanie dziecka na tę substancję.

Najlepsze źródło wapnia

Zapotrzebowanie na wapń u niemowląt wynosi:

  • 200 mg dla dzieci do szóstego miesiąca życia,
  • 260 mg dla dzieci w drugim półroczu życia.

W 100 ml mleka modyfikowanego początkowego znajduje się ok. 60 mg wapna, podobną zawartość ma mleko kobiece. Oznacza to, że już spożycie 330 ml mleka dostarcza maluchowi w pierwszym półroczu życia wystarczającą ilość tego składnika mineralnego (a orientacyjna ilość pokarmu spożywana przez niemowlęta w tym okresie życia jest dwukrotnie wyższa). Widzimy więc, że nie ma potrzeby włączania do diety dodatkowej ilości wapna dla niemowląt w postaci suplementów.

W drugim półroczu życia, na etapie rozszerzania jadłospisu maluch zaczyna stopniowo spożywać mniej mleka, a więcej innych produktów – typowo o niższej zawartości wapnia. Nie oznacza to jednak, że suplementacja jest potrzebna. Starsze niemowlęta zgodnie z zaleceniami powinny spożywać minimum trzy posiłki mleczne dziennie, średnio po około 200 ml. Taka ilość mleka dostarczy im 360 mg wapnia, a więc prawie o jedną trzecią więcej od wymaganej dawki (przy czym mleka modyfikowane następne, którymi po szóstym miesiącu życia u niemowląt karmionych mieszankami można zastąpić mleka początkowe, mają wyższą zawartość wapnia, a więc podajemy dziecku jeszcze więcej tego składnika „na zapas”).

Pokarmy bogate w wapń

Dodatkową ilość wapna dzieci w drugim półroczu życia otrzymują wraz z pokarmami uzupełniającymi. Wysoką zawartością tego składnika mineralnego charakteryzują się produkty, takie jak:

  • zielone warzywa liściaste (np. jarmuż, szpinak, kapusta, brukselka) oraz brokuły,
  • tofu,
  • nasiona roślin strączkowych,
  • jogurty,
  • sery (twarogi zawierają znacznie mniej wapnia niż sery żółte),
  • ryby,
  • suszone owoce – figi, morele.

Niemodyfikowane mleko krowie jest bardzo dobrym źródłem wapnia, jednak nie należy go podawać niemowlętom. Stanowi natomiast ważny składnik diety małych dzieci (wiek 1–3 lat) oraz dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Jaką rolę gra wapno w diecie dziecka?

Zadbanie o to, żeby w diecie niemowlęcia była wystarczająca ilość wapnia nie jest trudne, ponieważ jadłospis dziecka w początkowym okresie życia opiera się na mleku mamy lub mieszance – produktach o bardzo wysokiej zawartości tego składnika.

Nie bez powodu pokarm dostosowany do potrzeb malucha w pierwszym roku życia bogaty jest w wapno. Ten minerał to składnik niezbędny do budowania mocnych kości. W dzieciństwie i okresie nastoletnim zwiększamy masę kostną, a w dorosłym życiu dochodzi do jej stopniowej utraty. Zbudowanie silnych kości we wczesnym okresie życia chroni przed pojawieniem się skutków zachodzącego z wiekiem zmniejszania ich gęstości.

Wapń pomaga również w prawidłowej pracy mięśni i nerwów. Jest potrzebny także do odpowiedniego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego.

Wapno a alergia dzieci

Niemowlęta z alergią na białka mleka krowiego karmione są albo mlekiem mamy (będącej na diecie bezmlecznej), albo mieszankami mlecznymi z białkami poddanymi hydrolizie, które dostarczają tyle wapnia, co standardowe mleka modyfikowane.

Możemy więc założyć, że jeśli niemowlę prawidłowo przybiera na wadze, to otrzymuje wystarczającą ilość pokarmu, a w sytuacji, gdy spożywa wystarczającą ilość pokarmu – to dostarczana jest też odpowiednia ilość wapnia.

Kiedy mama karmiąca piersią jest na diecie bezmlecznej, można rozważyć u niej suplementację wapnia – ale ze względu na zdrowie kobiety, a nie dziecka. Ilość wapnia spożywanego przez mamę nie warunkuje zawartości tego składnika w mleku. W przypadku niedoboru wapnia w diecie „dawka” potrzebna do wytworzenia pokarmu pobierana jest z jej kości. Zapobiec temu można, spożywając produkty wzbogacane w wapń (przede wszystkim napoje roślinne z dodatkiem tego składnika) lub przyjmując suplementy diety, np. w postaci tabletek.

Kiedy przydaje się wapno dla niemowlaka?

Podwyższone zapotrzebowanie na wapno mają noworodki, które urodziły się przed terminem, dlatego powinny one otrzymywać dodatkową dawkę tego składnika mineralnego. Wcześniaki otrzymują mleko mamy z dodatkiem wzmacniaczy, które zwiększają w pokarmie zawartość składników, takich jak m.in. wapń i białko.

Niemowlęta mogą być karmione również specjalnym mlekiem modyfikowanym dostosowanym do potrzeb dzieci urodzonych przedwcześnie, które także ma zwiększoną zawartość wapna. Sposób żywienia maluchów urodzonych przedwcześnie zawsze powinien być zgodny z zaleceniami otrzymanymi od pediatry.

Wapna w syropie i tabletkach nie należy podawać niemowlętom. Suplementy diety z tym składnikiem mineralnym mogą przyjmować starsze dzieci, których dieta nie opiera się już na mleku mamy lub mieszance mlecznej. Ma to uzasadnienie w przypadku, gdy maluchowi nie można zapewnić właściwego zapotrzebowania na wapń, np. z powodu alergii na białka mleka krowiego.

Źródła:

  1. Szajewska H., Socha P., Horovath A. i wsp. (2021) Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, „Przegląd Pediatryczny” 50: 1–21.
  2. Jarosz M., Rychlik E., Stoś K. i wsp. (red.; 2020) Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny.
  3. Nemours Foundation (2021) Calcium.

Sprawdź powiązane tematy

newsletter-main

Wszystko, czego potrzebujesz
na Twoim mailu

Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

    newsletter-main-decorator
    newsletter-staying

    Zostań z nami jeszcze chwilę!

    Zapisz się do newslettera HelloMama

    Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-staying-decorator-1
      newsletter-staying-decorator-2