Jak wybrać tran dla niemowląt?/fot. iStock Jak wybrać tran dla niemowląt?/fot. iStock

Jak wybrać tran dla niemowląt?

Tran jest skoncentrowanym źródłem wielu składników pokarmowych odpowiadających za odporność i zmniejszenie ryzyka rozwoju niektórych chorób u dzieci (m.in. alergii, astmy, problemów z widzeniem). Z tego artykułu dowiesz się, czy uwzględnienie tego produktu to dobry sposób na uzupełnienie jadłospisu malucha o ważne składniki odżywcze. Podpowiemy także, jakie produkty poza tranem dostarczą niemowlakowi i małemu dziecku substancji wspomagających odporność oraz kiedy można zacząć podawać olej rybny maluchowi.

Spis treści:

Tran – składniki odżywcze

Tran jest produktem o bardzo wysokiej zawartości cennych dla zdrowia składników odżywczych, przede wszystkim:

  • kwasów omega-3 – mających korzystny wpływ na dojrzewanie układu nerwowego oraz rozwój zdolności poznawczych, mowy i narządu wzroku u niemowląt i małych dzieci oraz wykazujących działanie przeciwzapalne; udowodniono także, że niski poziom kwasów omega-3 w mleku kobiecym może zwiększać ryzyko rozwoju astmy, alergicznego nieżytu nosa i atopowego zapalenia skóry u najmłodszych dzieci,
  • witaminy A – niezbędnej w procesie widzenia, pozytywnie wpływającej na funkcje układu immunologicznego,
  • witaminy D – wspierającej pracę układu odpornościowego, a także odpowiadającej za właściwą mineralizację kości i zębów.

Choć mogłoby się wydawać, że ze względu na zawartość tych składników odżywczych tran będzie idealnym uzupełnieniem diety niemowlaka, to w praktyce okazuje się, że może na zdrowie malucha oddziaływać szkodliwie. Dlaczego?

Czy warto podawać niemowlakowi tran?

Zasadą przy podawaniu witamin (szczególnie tych rozpuszczalnych w tłuszczach, jak witamina A i D, których nadmiar jest kumulowany w organizmie) oraz innych składników pokarmowych nie powinno być „im więcej, tym lepiej”. Należy znaleźć poziom optimum, a tran jest na tyle skoncentrowanym źródłem wymienionych wyżej składników, że podając go niemowlętom możemy łatwo przekroczyć ich bezpieczną, korzystną dawkę.

Istnieje realne ryzyko, że regularnie uwzględniając tran w diecie dziecka w pierwszym roku życia, doprowadzilibyśmy do osiągnięcia toksycznych stężeń tych substancji w organizmie malucha. Zbyt wysoki poziom witamin rozpuszczalnych w tłuszczach związany jest w występowaniem negatywnych konsekwencji zdrowotnych.

Dla przykładu – nadmiar witaminy A prowadzi do osłabienia organizmu, niekorzystnych zmian w strukturze kości, nadmiernej pobudliwości oraz pojawiania się zmian skórnych. Podając jedną łyżeczkę dziennie niektórych z dostępnych na rynku tranów możemy ponad czterokrotnie przekroczyć zapotrzebowanie niemowlęcia tę witaminę (a dziecko otrzymuje dodatkowo sporą dawkę tej substancji z mlekiem mamy, mlekiem modyfikowanym, a w przypadku starszych niemowląt – również pokarmem uzupełniającym).

Dbanie o odporność małego dziecka

Dbanie o żywienie dziecka może przyczynić się do poprawy funkcji jego układu immunologicznego. Tran nie jest jednak jedynym (a na pewno nie najbezpieczniejszym) sposobem na dostarczenie kluczowych składników wspomagających odporność.

W pierwszym półroczu życia związki te niemowlę otrzymuje wraz z mlekiem mamy lub mlekiem modyfikowanym. W tym okresie istotne jest podawanie suplementu witaminy D w ilości 400 IU na dobę (niezależnie od sposobu karmienia). Dodatkowo, w przypadku żywienia naturalnego zalecane jest, żeby przez okres laktacji mama spożywała ryby raz lub dwa razy w tygodniu i suplementowała kwasy DHA w ilości 200300 mg na dobę (zwiększa to ich stężenie w produkowanym mleku).

W drugim półroczu życia składniki ważne w kontekście funkcji układu odpornościowego niemowlę otrzymuje już w coraz większym stopniu wraz z pokarmami uzupełniającymi. Ważne jest, aby w tym okresie uwzględnić w jego diecie produkty bogate w żelazo i cynk (np. mięso, jaja, nasiona roślin strączkowych). Nadal powinniśmy dbać o odpowiednią podaż witaminy D. Dawkę przyjmowanych suplementów tej substancji najlepiej ustalić z pediatrą (w tym okresie będzie się ona różnić w zależności od sposobu żywienia i diety niemowlęcia).

Kiedy można podawać dziecku tran?

Na opakowaniach tranu zwykle możemy przeczytać, że spożycie tego produktu jest bezpieczne dla dzieci powyżej trzeciego roku życia. Przed rozpoczęciem podawania tranu maluchom zawsze należy skonsultować się z pediatrą.

Warto pamiętać, że rekomendowanym sposobem dostarczania potrzebnych dla dziecka składników odżywczych jest zbilansowana dieta oraz przyjmowanie suplementów witaminy D w zalecanej dawce. Podając dziecku ryby raz bądź dwa razy w tygodniu, zapewnimy mu odpowiednią ilość kwasów omega-3. Witaminę A możemy znaleźć w naturalnych źródłach – przede wszystkim pomarańczowych, zielonych, żółtych warzywach i owocach, jajach oraz maśle.

Czy tran dla niemowlaka jest bezpieczny?

Tran może być produktem bezpiecznym dla niemowlaka, ale tylko jeśli będzie dawkowany w ściśle określonych, bardzo małych ilościach, na zlecenie i pod kontrolą lekarza. Nigdy nie należy go podawać dziecku na własną rękę, ponieważ ryzykujemy przez to przedawkowaniem zawartych w tym oleju składników odżywczych.

Jak podawać tran maluszkowi?

Jeśli zdecydujemy się na podawanie dziecku tranu, możemy wybierać spośród produktów w różnych postaciach – płynu „naturalnego” lub z dodatkiem różnych aromatów poprawiających smak, a także tabletek i kapsułek. Tran zawsze należy kupować w aptece (niewłaściwe warunki przechowywania i transportu mogą negatywnie wpłynąć na skład produktu). Olej rybny w postaci płynnej przechowujemy w lodówce. Nadaje się on do spożycia przez około trzy miesiące po otwarciu.

Pamiętajmy także, że tran należy spożywać w postaci surowej. Można podawać go razem z inną żywnością spożywaną przez dziecko, ale nie dodawajmy go do posiłków poddawanych obróbce termicznej.

Źródła:

  1. Szajewska H., Socha P., Horovath A. i wsp. (2021) Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci, Przegląd Pediatryczny 50: 121.

Sprawdź powiązane tematy

newsletter-main

Wszystko, czego potrzebujesz
na Twoim mailu

Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

    newsletter-main-decorator
    newsletter-staying

    Zostań z nami jeszcze chwilę!

    Zapisz się do newslettera HelloMama

    Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-staying-decorator-1
      newsletter-staying-decorator-2