Chrząkanie u dziecka – co może oznaczać?/fot. iStock Chrząkanie u dziecka – co może oznaczać?/fot. iStock

Chrząkanie u dziecka – co może oznaczać?

Choć chrząkanie kojarzy się głównie z chorobami dróg oddechowych, przyczyn chrząkania u dzieci może być wiele. Chrząkanie u dziecka może oznaczać również alergię, refluks, a nawet stres. Może być także objawem choroby pasożytniczej. W zależności od przyczyny wybiera się odpowiedni sposób leczenia, zatem diagnostyka chrząkania jest kluczowa. Sprawdź, o czym może świadczyć chrząkanie u dziecka i czy jest groźne.

Spis treści:

Chrząkanie – co to takiego?

Chrząkanie to nieswoisty objaw, który może świadczyć o rozmaitych problemach ze zdrowiem – od infekcji po stres. Polega na wydawaniu krótkiego, nieartykułowanego dźwięku z krtani. Każdy z nas od czasu do czasu ma potrzebę odchrząknąć, np. po jedzeniu lub gdy czujemy, że coś zalega nam w gardle. Niepokojącym objawem staje się ciągłe chrząkanie, które dość często można obserwować u dzieci.

Najczęściej chrząkanie jest objawem związanym z infekcją dróg oddechowych. Kiedy zbiera się wydzielina, pojawia się potrzeba, by się jej pozbyć. Jednak chrząkanie nie musi minąć wraz z katarem i kaszlem. Zdarza się, że chrząkanie towarzyszy nam również po chorobie i prawdopodobnie jest wówczas związane z resztkami wydzieliny.

Jakie mogą być przyczyny chrząkania u dzieci?

Chrząkanie u dziecka może być cenną wskazówką na temat stanu zdrowia dziecka, dlatego warto przyjrzeć się dodatkowym objawom, które towarzyszą chrząkaniu oraz warunkom panującym w otoczeniu dziecka. Zdarza się, że ciągłe pochrząkiwanie wynika z przebywania w pomieszczeniach zadymionych (np. dym papierosowy, pył w powietrzu). 

Dziecko chrząka niekiedy w pomieszczeniach o bardzo suchym powietrzu. Zazwyczaj towarzyszy mu także pokasływanie.

Chrząkanie u dziecka a infekcja

Najpopularniejszą przyczyną chrząkania u dzieci jest wspomniana już infekcja dróg oddechowych. Chodzi zarówno o infekcje górnych dróg oddechowych, czyli katar, zapalenie zatok, zapalenie gardła, jak i dolnych, czyli zapalenie płuc i oskrzeli. Podrażniona podczas infekcji śluzówka, gromadząca się wydzielina, katar spływający z zatok, zaczerwienione gardło – wszystko to sprawia, że możemy odczuwać potrzebę ciągłego odchrząkiwania. Te same czynniki sprawiają, że w czasie infekcji pojawia się kaszel. 

Jeśli poza chrząkaniem obserwujemy u dziecka nieżyt nosa, osłabienie, gorączkę i inne typowe dla infekcji objawy, możemy mieć niemal pewność, że chrząkanie jest związane z tą dolegliwością. Wówczas należy leczyć stan zapalny, a chrząkanie ustąpi, podobnie jak inne objawy.

Zdarza się jednak, że chrząkanie występuje także po infekcji. W przypadku wirusowego zapalenia oskrzeli nadreaktywność może utrzymywać się nawet do 3 miesięcy. Jeśli chrząkanie u dziecka występuje przy każdej chorobie dróg oddechowych, a infekcje zdarzają się często, warto sprawdzić, czy przyczyną nie jest przerost migdałka gardłowego. Objawem dodatkowym w tym wypadku może być chrapanie oraz spanie z otwartą buzią. Jeśli dziecko chrząka ciągle, można sięgnąć po syrop, który będzie nawilżał śluzówkę gardła. Są to te same preparaty, które poleca się na chrypkę i suchy kaszel. Wybierając syrop na chrząkanie u dziecka, najlepiej poradzić się lekarza, by preparat był bezpieczny dla malucha.

Chrząkanie u dziecka a robaki 

Nie wszystkie choroby pasożytnicze objawiają się chrząkaniem. Chrząkanie u dziecka może być związane z zarażeniem glistą ludzką. Glistnica to choroba, która rozwija się po połknięciu jaj glisty wraz z jedzeniem, najczęściej są to nieumyte warzywa czy owoce. Larwy wylęgają się w przewodzie pokarmowym i z krwią wędrują do płuc. To wywołuje kaszel i chrząkanie. Pasożyt trafia znów do przewodu pokarmowego. Dodatkowymi objawami glistnicy są podwyższona temperatura ciała, uczucie dyskomfortu, ucisku w klatce piersiowej, osłabienie, rzadziej krwioplucie i duszności.

Chrząkanie u dziecka a refluks

Choroba refluksowa jest jedną z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego. Chrząkanie i kaszel uznaje się za jej objawy, gdyż rzeczywiście występują one przy refluksie. Jednak, co ciekawe, badania nie wykazują bezpośrednich związków między kaszlem czy chrząkaniem a chorobą refluksową przełyku. Refluks polega na cofaniu się treści żołądkowych do gardła, co może podrażniać krtań oraz fałdy głosowe. Wówczas może pojawiać się potrzeba chrząkania, a głos pozostaje zmieniony.

Chrząkanie u dziecka a alergia

Chrząkanie u dziecka jako objaw alergii również związane jest z pojawieniem się wydzieliny, co może być reakcją na alergeny wziewne, pokarmowe lub kontaktowe. Czasami wydzielina jest niezauważalna, jednak samo chrząkanie świadczy o występującym problemie. Zdarza się, że chrząkaniu towarzyszy zatkany nos, zaczerwienione oczy i kichanie. Jednak alergia daje różne objawy, zatem chrząkanie nie towarzyszy każdemu alergikowi.

Chrząkanie u dzieci na tle nerwowym

Czasami chrząkanie u dziecka okazuje się tikiem nerwowym. Ciągłe chrząkanie należy do tików głosowych, jednak mogą mu towarzyszyć również tiki ruchowe, czyli mimowolne skurcze jednej grupy mięśni, np. mruganie. Tiki nerwowe wynikają z zaburzeń pracy mózgu, a nasilają się pod wpływem stresu. Występowanie tików może mieć bezpośredni związek ze stanem psychicznym dziecka, dlatego nigdy nie warto ich lekceważyć.

Chrząkanie – o czym może świadczyć?

Chrząkanie może świadczyć o niedoczynności tarczycy (dodatkowe objawy to senność, suchość skóry i włosów, a także pogrubienie głosu), grzybicy górnych dróg oddechowych, która nierzadko mylona jest z alergią lub infekcją, wystąpieniu brodawczaków oraz o poważnych chorobach krtani, takich jak rak. Grzybica, której może towarzyszyć chrząkanie, charakteryzuje się porannym kaszlem i wydzieliną o brzydkim zapachu. W grzybicy górnych dróg oddechowych nierzadko pojawia się też uczucie ciała obcego w gardle.

Z kolei brodawczaki wywołuje wirus atakujący struny głosowe. Poza chrząkaniem wystąpić mogą chrypka i duszności. Objawy te warto konsultować z lekarzem, ponieważ brodawczaki bywają przyczyną raka krtani. Chrząkanie, zniekształcenie głosu i chrypka to pierwsze oznaki zmian nowotworowych. Kolejne to duszności, ból ucha, kaszel, ból w krtani, a także przykry zapach z ust.

Czy chrząkanie jest groźne?

Samo chrząkanie nie jest groźne, jednak może być objawem poważnej choroby. Nigdy nie należy lekceważyć chrząkania, warto przyjrzeć się objawom towarzyszącym, by podjąć odpowiedni sposób leczenia chrząkania u dziecka. Szczegółową diagnostykę chrząkania u dzieci powinniśmy zastosować, jeśli nie widzimy jasnej przyczyny występowania tego objawu, a chrząkanie ma charakter przewlekły.

Źródła:

  1. Strobel S., Marks S. D., Habbal M. Spritz L., Choroby wieku dziecięcego, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2010.
  2. Rudkowski Z., Choroby zakaźne i pasożytnicze u dzieci, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2020.

    Sprawdź powiązane tematy