Czy latem podawać witaminę D3?/fot. iStock Czy latem podawać witaminę D3?/fot. iStock

Czy latem podawać witaminę D3?

Wśród dziennikarzy medycznych krąży mem, na którym widnieje hasło: „oto kompletna lista narządów, na które witamina D nie wpływa pozytywnie”, a tuż pod nim biała pusta kartka. W tym żarcie jest dużo prawdy, bo witamina D nie tylko zapewnia zdrowe kości i reguluje gospodarkę wapniowo-fosforanową. Czy latem w czasie słonecznej pogody również należy podawać dzieciom witaminę D3?

Spis treści:

Witamina D3 – do czego jest potrzebna?

O witaminie D3 mówi się, że ma działanie plejotropowe, co oznacza, że jej wpływ nie ogranicza się do jednej roli, oddziałuje ona na wiele narządów i procesów. Witamina D, a dokładnie witamina 25(OH)D, której stężenie sprawdza się w organizmie, jest prohormonem. W wyniku przemian metabolicznych powstaje aktywna forma witaminy D, która bierze udział w regulacji nawet kilkuset różnych genów odpowiadających za syntezę białek o wielu funkcjach. Poza tym witamina D:

  • odpowiada za dojrzewanie i różnicowanie komórek odpornościowych,
  • wywołuje apoptozę („samobójczą śmierć”) komórek nowotworowych,
  • zmniejsza stan zapalny w organizmie,
  • wpływa na zdrowie naczyń krwionośnych,
  • stymuluje prawidłowy wzrost kości,
  • reguluje wydzielanie neuroprzekaźników, wpływając w ten sposób na nastrój,
  • stabilizuje ciśnienie krwi poprzez wpływ na aktywność hormonalną nerek.

To tylko wybrane cechy witaminy D3, jest ich znacznie więcej. Coraz to nowe badania wskazują na kolejne obszary jej działania. Niestety w Polsce jej niedobór stwierdza się nawet u 90 proc. dorosłych, dzieci i młodzieży. Dlatego warto wiedzieć, skąd czerpać witaminę D.

Czy podawać dziecku witaminę D3?

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej suplementację witaminą D3 u dzieci należy rozpocząć tuż po narodzinach. Dawkę witaminy D dopasowuje się do wieku, masy ciała, stanu zdrowia i ekspozycji na słońce. Dlatego zanim rozpoczniesz podawanie suplementu witaminy D dziecku, skonsultuj się z lekarzem pediatrą, który stwierdzi, czy należy zastosować rekomendacje ogólne czy też suplementacja wymaga indywidualizacji.

Zalecenia, o których przeczytasz w tym artykule, to rekomendacje ogólne, właściwe dla większości dzieci. Jednak w niektórych przypadkach zdrowotnych ryzyko rozwoju niedoboru jest większe i wtedy lekarz może zdecydować o innym schemacie podawania witaminy D3 (np. w przypadku dzieci urodzonych przedwcześnie czy przy występujących chorobach przewlekłych).

Jaka dawka witaminy D3 jest właściwa?

Zobacz, jaką dawkę witaminy D3 podawać dziecku:

  • noworodki urodzone w terminie i niemowlęta – 400 j.m. na dobę niezależnie od sposobu żywienia,
  • niemowlęta od 6. do 12. miesiąca życia – od 400–600 j.m. na dobę w zależności od dziennej ilości przyjmowanej z jedzeniem (w posiłkach stałych czy w mleku modyfikowanym),
  • dzieci (1–10 lat) – 600–1000 j.m. na dobę w zależności od masy ciała i składu diety,
  • młodzież (11–18 lat) – 800–2000 j.m. na dobę w zależności od masy ciała i składu diety.

Czy latem podawać witaminę D3? Zalecenia podkreślają, że jeśli jest możliwość zapewnienia odpowiedniej ekspozycji na słońce, to suplementacja w okresie maj–wrzesień nie jest konieczna. W przeciwnym wypadku witaminę D warto podawać dziecku przez cały rok, co jest nie tylko bezpieczne, ale wręcz zalecane. Niestety spełnienie warunków odpowiedniej ekspozycji na słońce nie zawsze jest takie proste. Jakie to warunki?

Skąd czerpać witaminę D3?

W teorii organizm powinien pozyskiwać nawet 80–90 proc. z syntezy skórnej. W Polsce synteza skórna jest możliwa tylko w okresie od maja do września. Jednak żeby do tego mogło dojść, muszą być spełnione wszystkie poniższe warunki:

  1. Dziecko musi mieć odsłonięte minimum 18 proc. powierzchni ciała (przedramiona i łydki).
  2. Ekspozycja na słońce musi odbywać się przy bezchmurnym niebie w godzinach 10–15 i bez stosowania filtrów słonecznych.
  3. Kąpiel słoneczna powinna trwać minimum 15 minut.

Jeśli przykrywasz dziecko pieluszką w trakcie spaceru, chronisz jego delikatną skórę kremem z filtrem, przebywacie głównie w cieniu, to synteza skórna nawet w miesiącach letnich może być niewystarczająca. Właśnie dlatego zaleca się podawanie witaminy D latem.

Witamina D3 obecna jest także w źródłach pokarmowych, jednak w zasadzie nie jest możliwe jej prawidłowe spożycie wraz z dietą. Do głównych źródeł żywieniowych należą tłuste ryby morskie, żółtka jaj oraz w niewielkim stopniu produkty mleczne oraz żywność wzbogacana (np. mleko modyfikowane).

Niedobór witaminy D3 u dziecka

Niedobór witaminy D3 najłatwiej stwierdzić, badając stężenie witaminy 25(OH)D we krwi. Na podstawie wyniku lekarz może zadecydować o zmniejszeniu lub zwiększeniu dawki witaminy D dla dzieci latem. Optymalne stężenie witaminy D3 we krwi wynosi od 30–50 ng/ml (75–125 nmol/l).

Niedobory witaminy D3 u dzieci są groźne nie tylko ze względu na możliwe problemy z rozwojem kośćca, gęstością mineralną kości czy krzywicą. Witamina D w dużej mierze wpływa także na odporność dzieci, ich rozwój umysłowy czy wczesną profilaktykę chorób dietozależnych. Dlatego tak ważne jest dbanie o regularną, dopasowaną do potrzeb suplementację nawet latem.

Źródła:

  1. Mirosław Jarosz i inni, Normy żywienia dla populacji polskiej i ich zastosowanie, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, 2020.
  2. Rusinska A. i wsp., Vitamin D supplementation guidelines for general population and groups at risk of vitamin D deficiency in Poland – Recommendations of the Polish Society of Pediatric Endocrinology and Diabetes and the expert panel with participation of national specialist consultants and representatives of scientific societies – 2018 update. Front Endocrinol (Lausanne). 2018; 9 (MAY): 1–24.

Sprawdź powiązane tematy

newsletter-main

Wszystko, czego potrzebujesz
na Twoim mailu

Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

    newsletter-main-decorator
    newsletter-staying

    Zostań z nami jeszcze chwilę!

    Zapisz się do newslettera HelloMama

    Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-staying-decorator-1
      newsletter-staying-decorator-2