kobieta w ciąży trzymająca glukometr źródło: Shutterstock

Dieta przy cukrzycy ciążowej

Spis treści:

Cukrzyca ciążowa to jedna z najczęstszych przyczyn nieprawidłowości w przebiegu ciąży i rozwoju płodu. Zmaga się z nią coraz więcej kobiet. Nieleczona może być groźna zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Jednym z rodzajów terapii w cukrzycy ciążowej jest dietoterapia. Jaką dietę powinna stosować kobieta, u której rozpoznana została cukrzyca ciążowa? Odpowiadamy!

Hiperglikemia

Hiperglikemia występuje wtedy, gdy poziom cukru we krwi jest podwyższony. Istnieją różne rodzaje cukrzycy ciążowej. W klasyfikacji stosuje się podział wg White, który pozwala określić stopień zaawansowania nietolerancji glukozy oraz możliwości jej leczenia. Wyróżnia się dwa podstawowe typy [1]:

  • G1 – sposobem jej leczenia jest dietoterapia,
  • G2 – sama modyfikacja diety nie jest wystarczająca, konieczne jest wprowadzenie insulinoterapii.

Cukrzyca ciążowa – leczenie dietą

Zasadniczo dieta ciężarnej cierpiącej na cukrzycę ciążową nie powinna znacząco różnić się od standardowego sposobu żywienia zalecanego diabetykom. Warto mieć jednak świadomość, że prawidłowo zbilansowany jadłospis pozwala uniknąć stosowania insuliny lub prowadzi do zmniejszenia wielkości przyjmowanych dawek [2].

Sposób odżywiania powinien zostać dopasowany indywidualnie do stanu zdrowia, stylu życia i wartości wskaźnika masy ciała (BMI) z okresu przed ciążą. Dieta kobiet, u których BMI było w normie, powinna dostarczać energii na poziomie 35 kcal/kg m.c./dobę [3]. Z kolei pacjentki z nadwagą powinny stosować dietę niskokaloryczną (30 kcal/kg m.c./dobę). Metaboliczne wyrównanie cukrzycy przy pomocy dieta umożliwia prawidłowy rozwój płodu [4].

Dietoterapia przy cukrzycy ciążowej – najważniejsze informacje

W przypadku zdiagnozowanej hiperglikemii dieta kobiety ciężarnej powinna składać się z 3 posiłków głównych i 3 dodatkowych, przy czym energia powinna pochodzić z [5]:

  • w 40–50% z węglowodanów złożonych,
  • w 30% z białka,
  • w 20–30% z tłuszczów (w większości jedno- i wielonienasyconych, należy unikać kwasów nasyconych oraz zawierających kwasy typu trans).

Prawidłowy przyrost masy w ciąży u kobiet z cukrzycą ciążowa powinien wynieść 8-12 kg. W przypadku ciężarnych niedożywionych prawidłowy przyrost to ok. 18 kg natomiast dla otyłych 7 kg [5].

Cukrzyca ciążowa – co i kiedy jeść?

Rozkład posiłków każdego dnia powinien być w miarę zbliżony, a przerwy między nimi nie powinny przekraczać 3 godzin. Jedną z różnic między tradycyjnym żywieniem a dietoterapią przy hiperglikemii u przyszłej mamy jest konieczność spożycia dodatkowego posiłku wieczornego około 22:00–22:30. Taki posiłek powinien zawierać ok. 25 g węglowodanów złożonych. Ma to na celu zapobieganie powikłaniom związanym z hipoglikemią nocną [6].

Zaleca się ograniczenie spożywania potraw smażonych. Kobieta w ciąży z cukrzycą ciążowa powinna jeść jak najwięcej dań gotowanych, przygotowywanych na parze oraz pieczonych w piekarniku. Dieta powinna być bogata w warzywa i zawierać małe ilości owoców. Przyszła mama powinna jeść owoce głównie w postaci surowej, gdyż mają one niższy indeks glikemiczny w porównaniu do owoców poddanych obróbce termicznej [7].

Ważnym elementem dietoterapii w przypadku cukrzycy ciążowej jest przyjmowanie pełnowartościowego białka, pochodzącego z chudych gatunków mięs i ryb, białek jaj, produktów mlecznych oraz nasion roślin strączkowych i zbóż. Pomocne w utrzymaniu właściwego poziomu cukru we krwi mogą być również posiłki zawierające węglowodany złożone. Zaleca się jedzenie pełnoziarnistego pieczywa, niełuskanego ryżu i gruboziarnistych kasz [6].

Źródła:

  1. Golonko B., Radziejewska I. Ciąża czy cukrzyca. Nowa Med. 2006; 3: 46-51.
  2. Grzelak T., Janicka E., Kramkowska M. i in., Cukrzyca ciążowa – skutki niewyrównania i podstawy regulacji glikemii, Nowiny Lekarskie 2013, 82, 8, 163–169.
  3. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2012. Diabetol Klin. 2012; 1, supl. A, A1-A52.
  4. Wilczyński J., Cypryk A. Cukrzyca. W: Ciąża wysokiego ryzyka. Bręborowicz G.H. (red.), Ośrodek Wydawnictw Naukowych, Poznań 2006, 933-966.
  5. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2012. Diabetol Klin. 2012; 1, supl. A, A1-A52.
  6. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Zalecenia kliniczne, dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2011. Diabetol Dośw Klin. 2011; 12, Supl. A, A1- A46.
  7. Han S., Crowther C.A., Middleton P. Different types of dietary advice for women with gestational diabetes mellitus, Cochrane Database of Systematic Reviews 2011, 8, 1-14.
newsletter-main

Wszystko, czego potrzebujesz
na Twoim mailu

Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

    newsletter-main-decorator
    newsletter-staying

    Zostań z nami jeszcze chwilę!

    Zapisz się do newslettera HelloMama

    Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-staying-decorator-1
      newsletter-staying-decorator-2