pediatra bada dziecko bilans czterolatka/shutterstock

Bilans czterolatka – kiedy wykonać? Kalendarz bilansów dziecka

Spis treści:

Bilans czterolatka to wizyta lekarska, podczas której oceniany jest dotychczasowy rozwój dziecka. Od urodzenia do pełnoletniości powinien być systematycznie monitorowany przez lekarza rozwój dziecka i stan jego zdrowia. Kiedy dokładnie wykonać bilans czterolatka? I co oceniane jest podczas takiego bilansu?

Kiedy wykonać bilans czterolatka?

Bilans czterolatka powinien być wykonany po ukończeniu przez dziecko czterech lat. Bilans powinien być zatem zrealizowany pomiędzy 48 a 52 miesiącem życia dziecka. Praktyka pokazuje, że na wizytę w gabinecie lekarskim dobrze jest umówić się nieco wcześniej, tak, aby wpasować się we wspomniane widełki czasowe. Czy bilans czterolatka jest obowiązkowy? Nie ma obowiązku wykonania bilansu czterolatka czy żadnego innego bilansu zdrowia dziecka. Jest to natomiast zalecane badanie, a każdy pediatra ma obowiązek je wykonać.

Po co robiony jest bilans zdrowia dziecka? Kiedy wykryte zostaną jakiekolwiek nieprawidłowości czy opóźnienia w rozwoju dziecka, wówczas możliwe jest jak najszybsze wdrożenie leczenia.

Jak się przygotować do bilansu czterolatka?

Bilans zdrowia dziecka nie wymaga żadnego specjalnego przygotowania. Rodzic powinien pamiętać jedynie, aby zabrać ze sobą książeczkę zdrowia dziecka i ewentualnie posiadaną przez siebie dokumentację medyczną. Konieczne jest ponadto przedstawienie wykonanych dotychczas szczepień.

Bilans czterolatka – na czym polega?

Podczas bilansu czterolatka pediatra ocenia rozwój fizyczny, psychoruchowy oraz społeczny dziecka. Podobnie jak podczas wykonywania innych bilansów zdrowia dziecka, podczas bilansu czterolatka dziecko jest ważone, mierzony jest wzrost oraz ciśnienie krwi. Oceniane są także takie parametry jak:

  • wzrok,
  • słuch,
  • obecność koślawości kolan lub stóp,
  • obecność skrzywień kręgosłupa,
  • sposób poruszania.

W ramach oceny rozwoju psychoruchowego dziecka podczas bilansu czterolatka pediatra zwraca uwagę na to, jak dziecko chodzi i biega, czy potrafi stać na jednej nodze lub samodzielnie odpiąć guziki. Oceniane jest, czy dziecko potrafi narysować proste przedmioty, czy rozumie proste polecenia, czy samodzielnie je i załatwia swoje potrzeby.

Gdzie trafiają informacje zdobyte przez pediatrę, który wykonuje bilans czterolatka? Druk – karta badania przesiewowego dziecka 4-letniego – trafia do dokumentacji medycznej dziecka w przedszkolu, dodatkowo wszystkie informacje wpisywane są do książeczki zdrowia dziecka.

Bilans zdrowia dziecka – w jakim wieku?

Bilans zdrowia dziecka to profilaktyczne badanie mające na celu wczesne wykrycie ewentualnych nieprawidłowości w rozwoju. Każde dziecko powinno przejść kilka bilansów. Kiedy są wykonywane kolejne bilanse? Pierwszy bilans maluch przechodzi zaraz po urodzeniu. Jest mierzony, ważony, a w skali APGAR (tej, którą świeżo upieczeni rodzice lubią się pochwalić, zwłaszcza gdy uzyskany wynik to 10/10) ocenia się prawidłowość oddechu, czynności serca, wygląd skóry i podstawowe odruchy. Niska punktacja oznacza jedynie, że noworodek potrzebuje pomocy bezpośrednio po narodzinach, nie świadczy wcale o tym, że dziecko będzie się rozwijać gorzej.

Na kolejne badania profilaktyczne trzeba zgłaszać się do przychodni i lekarza prowadzącego, który wykona bilans zdrowia dziecka. Kiedy wykonywane są kolejne bilanse? Kalendarz bilansów zdrowia dziecka przedstawia się następująco – przebadane powinny zostać dzieci w wieku:

  • między 1. a 4. tygodniem życia,
  • między 2. a 6. miesiącem życia (w terminach odpowiadających szczepieniom ochronnym),
  • 9 miesięcy,
  • 12 miesięcy,
  • 2 lat (bilans dwulatka – ocena uzębienia, płaskostopia, obecności jąder w mosznie),
  • 4 lat (bilans czterolatka),
  • 5 lat (bilans pięciolatka – określenie zdrowotnej dojrzałości szkolnej),
  • 6 lat (bilans sześciolatka),
  • 8-9 lat (ocena przystosowania do szkoły),
  • 13-14 lat (ocena przebiegu dojrzewania płciowego),
  • 16-17 lat (określenie stopnia dojrzałości płciowej, określenie przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania przyszłego zawodu),
  • przed ukończeniem 19 lat (ocena zdrowia prokreacyjnego).

Podczas okresowych bilansów oceniany jest rozwój fizyczny (waga, wzrost, u najmłodszych także obwód główki), układ ruchu (pod kątem skrzywień kręgosłupa, koślawości kolan, płaskostopia, u niemowląt również dysplazji stawów biodrowych), wzrok (ostrość, widzenie barw, zez), słuch, ciśnienie krwi. Lekarz powinien zwrócić też uwagę na rozwój mowy u młodszych i układ płciowy u starszych. Niby nic wielkiego, ale to najprostszy sposób na wykrycie nieprawidłowości i podjęcie leczenia.

Wszystkie bilanse są jednakowo ważne dla zdrowia dziecka i nie warto ich lekceważyć. Bilans nie boli, nie kosztuje, a daje szansę na uniknięcie kłopotów. Czysty zysk.

Źródła:

Drabik – Danis E., Aktualne bilanse zdrowia w pediatrii – wybrane zagadnienia; Family medicine& primary healthcare review, 2015; 17, 2

Sprawdź powiązane tematy

newsletter-main

Wszystko, czego potrzebujesz
na Twoim mailu

Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

    newsletter-main-decorator
    newsletter-staying

    Zostań z nami jeszcze chwilę!

    Zapisz się do newslettera HelloMama

    Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-staying-decorator-1
      newsletter-staying-decorator-2