Powiększone migdałki u dziecka – od A do Z/fot. iStock Powiększone migdałki u dziecka – od A do Z/fot. iStock

Powiększone migdałki u dziecka – od A do Z

Każdy z nas chociaż raz w życiu słyszał o tzw. trzecim migdałku i jego usuwaniu w dzieciństwie. Powiększone migdałki to schorzenie dotykające głównie dzieci w wieku przedszkolnym. Najczęściej nie jest to objaw związany z groźną chorobą, a obecnie usunięcie ich jest poprzedzone leczeniem farmakologicznym. Jakie są przyczyny powiększonych migdałków u dziecka oraz co zrobić w przypadku ich przerostu?

Spis treści:

Powiększone migdałki u dziecka – przyczyny

Migdałki to skupiska tkanki limfatycznej, która mają za zadanie niszczyć drobnoustroje oraz produkować przeciwciała. Jest to niezwykle istotny, szczególnie u dzieci, element układu odpornościowego. Wyróżnia się m.in. migdałki podniebienne oraz trzeci migdałek – gardłowy (adenoid).

Większość powiększonych migdałków u dziecka pojawia się w przebiegu trwającej infekcji lub już po jej zakończeniu. Za jej wystąpienie odpowiedzialne mogą być zarówno wirusy, jak i bakterie. W czasie infekcji dochodzi do odczynu zapalnego w obrębie tkanki limfatycznej, a co za tym idzie do powiększenia migdałków. Jeśli stan ten utrzymuje się przewlekle lub często nawraca, mamy do czynienia z trwałym przerostem migdałka. Co ciekawe, przerost migdałka uważa się za istotny, jeżeli wypełnia on co najmniej 60 proc. objętości nosogardła i prowadzi do wymienionych niżej objawów. 

Warto pamiętać o innych niż infekcyjne przyczynach prowadzących do powiększenia migdałków u dzieci. Są to: choroba refluksowa przełyku, narażenie na dym tytoniowy czy też alergiczny nieżyt nosa.

Objawy powiększonych migdałków u dziecka

Poza stwierdzeniem za pomocą wzroku, że migdałki mają większe rozmiary, ich powiększenie można podejrzewać na podstawie prezentowanych przez dziecko objawów. Dzieci z powiększonymi migdałkami:

  • oddychają przez szeroko otwartą buzię, 
  • śpią także z otwartą jamą ustną,
  • chrapią, 
  • skarżą się na utrudnione i bolesne przełykanie, 
  • pogarsza się ich węch.

Można także usłyszeć charakterystyczną mowę nosową lub tzw. kluskowatą. Wielu rodziców zauważa również u swoich dzieci tzw. twarz adenoidalną, która charakteryzuje się otwartymi ustami oraz wadą zgryzu.

Co zrobić, jeśli dziecko ma powiększone migdałki?

W przypadku, gdy rodzice zauważą powiększone migdałki u dziecka, powinni udać się z nim na wizytę do lekarza pediatry. Jeśli mamy do czynienia z infekcją, niezbędna może się okazać antybiotykoterapia. Nie należy natomiast leczyć anginy na własną rękę, gdyż jednym z jej możliwych powikłań są ropnie okołomigdałkowe.

Lekarz najczęściej stawia diagnozę na podstawie badania laryngologicznego rynoskopii przedniej i tylnej. W przypadku bezdechów wykonywane jest badanie polisomnograficzne. 

Operacja usunięcia migdałków (tzw. tonsillektomia) jest jedną z najczęściej wykonywanych operacji  u dzieci. U wielu z nich faktycznie migdałki są wyraźnie powiększone, jednak nie sam rozmiar jest wskazaniem do zabiegu. Największe rozmiary migdałki osiągają około 8. roku życia dziecka, lecz w kolejnych latach często zmniejszają się one samoistnie. Powiększone migdałki usuwa się w przypadku nawracających angin paciorkowcowych, ropnia okołomigdałkowego oraz obturacyjnego bezdechu podczas snu. Ostatnie schorzenie jest bezwzględnym wskazaniem do usunięcia zarówno migdałków podniebiennych, jak i gardłowego.

Czy powiększenie migdałków jest groźne?

U dzieci powiększenie migdałków najczęściej mija wraz z końcem infekcji. Zdarza się jednak, że przerost utrzymuje się, utrudniając dziecku codziennie funkcjonowanie. Powiększone migdałki mogą prowadzić bowiem do zwężenia dróg oddechowych i pojawienia się bezdechów podczas snu, które prowadzą do hipoksji, a tym samym np. epizodów zakrzepowo-zatorowych u dzieci. Poza tym bezdech senny objawia się nadmierną sennością w trakcie dnia oraz zaburzeniami koncentracji, co jest szczególnie uciążliwe dla dzieci w wieku szkolnym.

Co więcej, dziecko oddychające cały czas przez jamę ustną wdycha nieogrzane i suche powietrze, a co za tym idzie, bardziej narażone jest na infekcje dróg oddechowych. Ponadto powiększony migdałek może także blokować ujście trąbki słuchowej i utrudniać ewakuację wydzieliny z jam bębenkowych. To prowadzi w konsekwencji do nawracających zapaleń uszu, a także niedosłuchu przewodzeniowego. Stan taki może również skutkować powstaniem perlaka. 

Należy mieć na uwadze ryzyko związane z ewentualną chorobą nowotworową. Pilną diagnostykę wykonuje się w sytuacji, gdy mamy do czynienia z asymetrycznym przerostem migdałka podniebiennego, który nastąpił szybko i towarzyszą mu: powiększenie węzłów chłonnych szyi, hepatosplenomegalia, a także spadek masy ciała, gorączka i nocne poty. W takiej sytuacji usuwa się migdałek, który podlega następnie badaniu histopatologicznemu.

    Sprawdź powiązane tematy

    newsletter-main

    Wszystko, czego potrzebujesz
    na Twoim mailu

    Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-main-decorator
      newsletter-staying

      Zostań z nami jeszcze chwilę!

      Zapisz się do newslettera HelloMama

      Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

        newsletter-staying-decorator-1
        newsletter-staying-decorator-2