Jak zwalczyć moczenie nocne u dzieci?/fot. iStock Jak zwalczyć moczenie nocne u dzieci?/fot. iStock

Jak zwalczyć moczenie nocne u dzieci?

Niekontrolowane oddawanie moczu w nocy dotyczy około 3–5 proc. dziewczynek i 7–10 proc. chłopców. Z czego może wynikać nocne moczenie i jak sobie z nim radzić?

Spis treści:

Moczenie nocne u dzieci – przyczyny

Moczenie nocne u dzieci to oddawanie moczu w trakcie snu przez dziecko, które w ciągu dnia kontroluje swoje potrzeby fizjologiczne. 

– Do rozpoznania moczenia nocnego (MN) upoważnia stwierdzenie stałego (≥3 razy w tygodniu) lub okresowego mimowolnego i bezwiednego oddawania moczu w czasie snu przez dziecko, które ukończyło 5 lat – pisze lek. med. Katarzyna Gadomska-Prokop w artykule Moczenie nocne u dzieci opublikowanym w „Przeglądzie Urologicznym”. 

W przypadku, gdy moczenie zdarza się rzadziej niż trzy razy w tygodniu, mówimy o moczeniu okresowym. 

– Moczenie nocne jest najczęstszym problemem urologicznym u dzieci. Dolegliwość ta występuje u około 15–20 proc. pięciolatków i 5–7 proc. dzieci dziesięcioletnich oraz 1–3 proc. osób dorosłych – czytamy w artykule. 

Moczenie nocne u dzieci dzielimy na dwa rodzaje:

  • pierwotne – występuje bez współistnienia żadnych dodatkowych chorób i objawów. Jest uwarunkowane genetycznie i rodzinnie. Przyczyną jest zwiększona produkcja moczu lub zbyt mały pęcherz.
  • wtórne – występuje gdy dziecko po dłuższym okresie (co najmniej 6 miesięcy), kiedy kontrolowało już oddawanie moczu, bezwiednie moczy się podczas snu. Może stanowić jeden z objawów chorób układu moczowego lub też chorób innych narządów.

Do najczęstszych przyczyn pierwotnego moczenia u dzieci zaliczamy:

  • nadmierną podaż płynów w godzinach wieczornych,
  • opóźnienie wdrożenia prawidłowych nawyków higienicznych,
  • opóźnienie dojrzewania prawidłowej kontroli nad czynnością pęcherza,
  • zbyt małą pojemność czynnościową pęcherza,
  • zaburzenia emocjonalne,
  • zaburzenia snu (trudności z wybudzeniem się).

Wtórne moczenie nocne u dzieci może być spowodowane:

  • niestabilnością pęcherza moczowego,
  • zakażeniami układu moczowego,
  • wadami układu moczowego (wadami moczowodów, wadami pęcherza moczowego),
  • chorobami, którym towarzyszy wielomocz, np. chorobami nerek,
  • kamicą moczową,
  • uporczywymi zaparciami,
  • zespołem bezdechu sennego,
  • padaczką,
  • alergią pokarmową,
  • zaburzeniami emocjonalnymi.

Kiedy dziecko powinno przestać się moczyć?

Nauka korzystania z nocnika i kontrolowanie pęcherza to nie lada wyzwanie. Niemowlęta automatycznie oddają mocz na zasadzie prostego odruchu. Dzieci pomiędzy pierwszym a drugim rokiem życia, choć zaczynają odczuwać potrzebę oddania moczu, nie potrafią jeszcze nad nią świadomie zapanować. Z kolei trzylatek potrafi już świadomie powstrzymać oddanie moczu, a czterolatek – zrobić siusiu na polecenie rodzica, np. przed snem czy wyjściem z domu. 

Dzieci w pierwszej kolejności uczą się panowania nad potrzebami fizjologicznymi w dzień, dopiero później w nocy. Jednak zazwyczaj już trzy-, czasami czteroletnie dziecko przestaje się moczyć w nocy. O problemie moczenia mówimy u dzieci, które ukończyły 4-5 lat. Pojedyncze wpadki nie są powodem do niepokoju.

Jak radzić sobie z moczeniem nocnym?

Jakie są domowe sposoby na moczenie nocne u dzieci? W pierwszej kolejności warto skorzystać z metod niefarmakologicznych. To niezwykle ważny element leczenia, który w głównej mierze zależy od działania rodziców. Wymaga cierpliwości, wyrozumiałości i współpracy dziecka. W ciągu dnia warto trenować pęcherz, zwiększając podaż płynów, i jednocześnie próbować wydłużyć przerwy między oddawaniem moczu. To bodziec dla pęcherza moczowego, który ma na celu zwiększenie jego pojemności. 

Ponadto warto ograniczyć wypijanie dużej ilości płynów w godzinach wieczornych. W zamian należy zwiększyć ich ilość w ciągu dnia. Wypijanie mleka w godzinach wieczornych u dzieci ze skłonnością do alergii może nasilać nocne moczenie. Rodzice powinni dopilnować, by tuż przed pójściem spać dziecko zrobiło siusiu. 

Niezwykle ważne jest, by nie obwiniać, nie krzyczeć i nie zawstydzać dziecka, które w nocy zrobiło siusiu do łóżka. Ponadto nie wysadzajmy śpiącego dziecka. Należy je delikatnie wybudzić, by samo zdecydowało, czy w tym momencie chce siusiu.

Czy potrzebna jest pomoc specjalisty?

Jeśli dziecko ukończyło 4. rok życia i stale zmaga się z nocnym moczeniem, należy udać się do specjalisty. W pierwszej kolejności należy skonsultować się z pediatrą, który wykluczy lub potwierdzi przyczyny fizjologiczne niekontrolowanego oddawania moczu. Jeśli okaże się, że wynika  to z przyczyn psychicznych, warto poprosić o pomoc psychologa dziecięcego.

Źródła:

  1. Wyszyńska T., Moczenie nocne. Standardy Medyczne, „Suplement Nefrologiczny”, 2001 (17).
  2. Gadomska-Prokop K., Moczenie nocne u dzieci, „Przegląd Urologiczny”, 2007.

    Sprawdź powiązane tematy

    newsletter-main

    Wszystko, czego potrzebujesz
    na Twoim mailu

    Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-main-decorator
      newsletter-staying

      Zostań z nami jeszcze chwilę!

      Zapisz się do newslettera HelloMama

      Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

        newsletter-staying-decorator-1
        newsletter-staying-decorator-2