Magnez w ciąży / istock Magnez w ciąży / istock

Magnez w ciąży – do kiedy brać?

Magnez w ciąży jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu matki i płodu. O jego niedoborze mogą świadczyć bolesne skurcze mięśni, osłabienie, nudności i wymioty. Brak magnezu w ciąży może skutkować przedwczesnym porodem, dlatego u niektórych kobiet konieczna jest suplementacja tego pierwiastka. Pojawia się jednak pytanie: do kiedy brać magnez w ciąży i jaki jest związek magnezu ze skurczami porodowymi?

Spis treści:

Magnez w ciąży – jaki ma wpływ?

Magnez to ważny składnik pokarmowy pełniący kluczowe role w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Pierwiastek ten odpowiedzialny jest za aktywację ponad 300 enzymów, syntezę białek, przemiany węglowodanów, regulację gospodarki mineralnej kości, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, termoregulację i obniżanie ciśnienia tętniczego krwi. 

Wzrost zapotrzebowania na magnez w ciąży związany jest z nasileniem procesów metabolicznych wynikających z rozwoju płodu. Magnez w ciąży przechodzi przez łożysko, a płód wykorzystuje około 8 mg tego pierwiastka dziennie. To dzięki niemu prawidłowo kształtuje się układ kostny dziecka oraz rozwija mózg. 

Niedobór i nadmiar magnezu w ciąży

Niedobór magnezu u kobiety w ciąży powoduje zaburzenia w układzie nerwowo-mięśniowym, czego głównym objawem jest skurcz mięśni, zmęczenie i osłabienie. Ponadto mogą pojawić się zaburzenia koncentracji, bóle głowy, kołatanie serca, bezsenność oraz mdłości i wymioty. 

Co bardzo istotne, niedobór magnezu zwiększa ryzyko wystąpienia przedwczesnego porodu, a w konsekwencji wcześniactwa i jego powikłań. Ponadto brak wystarczającej ilości magnezu predysponuje do wystąpienia rzucawki porodowej oraz zaburzeń procesów kostnych u płodu. Przewlekły niedobór magnezu może prowadzić do zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej (SIDS – Sudden Infant Death Syndrome). 

Nadmiar magnezu występuje bardzo rzadko, a jego przyczyną jest przede wszystkim przedawkowanie suplementacji. Zbyt duża ilość magnezu objawia się spadkiem ciśnienia krwi, zawrotami głowy i bólami brzucha. 

Jak przyjmować magnez w ciąży?

  1. Magnez w diecie 

Podstawowym źródłem magnezu w ciąży powinna być dieta. To właśnie magnez pochodzący z żywności jest najlepiej przyswajalny przez organizm. Zapotrzebowanie na magnez w ciąży wynosi 300 mg/dobę u kobiet powyżej 19 roku życia oraz 335 mg/dobę u kobiet poniżej 19 roku życia. Najwięcej magnezu znajdziemy w: 

  • pełnoziarnistych produktach zbożowych: kaszy gryczanej, jęczmiennej i pęczak, otrębach, kiełkach zbóż, ciemnym pieczywie i makaronie pełnoziarnistym, 
  • orzechach i nasionach: pistacjach, orzechach laskowych, migdałach, ziarnach słonecznika, pestkach dyni, 
  • warzywach: szpinaku, jarmużu, rukoli, natce pietruszki, warzywach strączkowych: bobie, grochu, fasoli, soczewicy, kakao i gorzkiej czekoladzie, 
  • rybach: makreli i łososiu, 
  • wysoko zmineralizowanej wodzie. 

Za słabe przyswajanie magnezu odpowiada ciągłe narażenie na stres, brak snu i przemęczenie oraz używki – nie tylko papierosy i alkohol, które w ciąży należy bezwzględnie odstawić, ale i mocna kawa i herbata, które wypijane w nadmiernej ilości wypłukują magnez i zmniejszają jego wchłanianie. Powodem niedostatecznego poziomu magnezu w organizmie są częste infekcje, którym towarzyszą biegunki i wymioty. Jeśli dzienne zapotrzebowanie na magnez nie może być pokryte z żywnością, lekarz może zdecydować o rozpoczęciu suplementacji. 

           2. Suplementacja magnezu

Dawka suplementacyjna magnezu ustalana jest w zależności od indywidualnego zapotrzebowania organizmu i może wynosić od 200 do 1000 mg na dobę. 

Jak przyjmować magnez w ciąży? Zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego, który pomoże wybrać najlepszy preparat i optymalną dawkę.  Magnez jest najlepiej przyswajalny ze związków organicznych takich jak asparaginian, mleczan i cytrynian, postacie nieorganiczne takie jak tlenek i chlorek magnezu wchłaniają się gorzej. Wiele suplementów z magnezem zawiera w swoim składzie witaminę B6, która zwiększa wchłanianie magnezu oraz zapobiega mdłościom. Takie preparaty szczególnie polecane są tym kobietom, które cierpią na nudności w ciąży. Warto pamiętać, że magnez wchodzi w interakcje z żelazem i wapniem, dlatego nie powinno się suplementować tych pierwiastków jednocześnie o tej samej porze dnia. 

Magnez a skurcze porodowe

Działanie magnezu w ciąży polega na rozluźnianiu mięśni macicy. Suplementacja magnezem zapobiega wystąpieniu przedwczesnych skurczów macicy, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko przedwczesnego porodu. Magnez i wapń działają do siebie antagonistycznie – podczas gdy wapń stymuluje skurcze macicy, magnez pomaga im się zrelaksować. W konsekwencji magnez sprzyja wydłużeniu ciąży oraz wpływa na wzrost i masę ciała noworodka.  

Do kiedy brać magnez w ciąży?

Wiele kobiet zastanawia się, kiedy przestać brać magnez w ciąży i czy słuszne jest przerwanie zażywania magnezu w 38 tygodniu ciąży. Obawy te wynikają z wpływu magnezu na skurcze porodowe. Ze względu na fakt, iż suplementacja magnezem w czasie ciąży nie jest obowiązkowa, nie ma jednoznacznych wytycznych dotyczących czasu trwania i dawki suplementacyjnej w tym okresie. Stosowanie magnezu powinno być skonsultowane z lekarzem, ponieważ zasadność suplementacji jest zależna od aktualnego stanu zdrowia kobiety w ciąży. 

Źródła:

  1. Magdalena Makowska-Donajska, Lidia Hirnle, “Suplementacja witamin i składników mineralnych podczas ciąży”, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2017 tom 2, nr 4, strony 166–172. 
  2. Witaminy i składniki mineralne – zapotrzebowanie i znaczenie dla prawidłowego przebiegu ciąży”, POŁOŻNA nauka i praktyka, 1 (37)/2017. 
  3. Ryszard Poręba i wsp., “Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie suplementacji witamin i mikroelementów podczas ciąży”, Ginekol Pol. 7/2011 82, 550-553. 

    Sprawdź powiązane tematy