Niemowlę mało śpi – jak temu zaradzić?/fot. iStock Niemowlę mało śpi – jak temu zaradzić?/fot. iStock

Niemowlę mało śpi – jak temu zaradzić?

Sen jest tak samo ważny do prawidłowego rozwoju dziecka jak jedzenie. Odpowiedniej długości spokojny sen sprzyja prawidłowemu rozwojowi, jest niezbędny do zachowania zdrowia, sprawności fizycznej i umysłowej. Co zrobić, kiedy noworodek mało śpi a niemowlę śpi za mało i w dzień, i w nocy?

Spis treści:

Zdrowy sen niemowlaka – czyli jaki?

W pierwszych tygodniach życia dziecko powinno przesypiać większość doby, a czas jego aktywności powinien przypadać na jedzenie. Jednak nie wszystkie dzieci zachowują się tak „książkowo”, wręcz przeciwnie – na sen niemowlaka ma wpływ wiele czynników. Znajdziemy oczywiście dzieci, które przesypiają całą noc i śpią w dzień, będę też takie, które przez całą dobę budzą się co chwilę do karmienia albo drzemią godzinami przy piersi mamy.

Ilość snu i dobowy rytm snu już u niemowlęcia jest wyjątkowy tylko dla niego. Zgodnie z zaleceniami pediatrów w pierwszym roku sen powinien zajmować dziecku większość doby – odpowiednio długi sen ma wpływ na jego rozwój psychofizyczny. Kiedy jednak nasze dziecko prawidłowo się rozwija i sprawia wrażenie wyspanego, nawet wtedy, kiedy mało śpi, nie ma powodu do niepokoju i nie trzeba nerwowo liczyć godzin snu. Każde dziecko jest inne.

  • Noworodek przesypia zwykle do 20 godzin na dobę, budzi się do karmienia i nie ma poczucia dnia i nocy.
  • Między 2. a 4. miesiącem życia dziecko przesypia ok. 18 godzin na dobę.
  • 6-miesięczne dziecko powinno spać nieprzerwanie od 6 do 8 godzin w nocy, a w dzień mieć dwie, trzy drzemki.

Sen niemowlaka składa się z fazy snu spokojnej (NREM), kiedy maluszek spokojnie śpi i fazy aktywnej (REM) czyli snu płytkiego, kiedy łatwo go wybudzić. U dziecka przejście z fazy do fazy ma bardzo zróżnicowany charakter. Cechą właściwą dla maluchów jest przewaga fazy aktywnej i to właśnie od niej rozpoczynają swój cykl snu.

Zdrowy sen niemowlaka to taki, po którym wstaje wyspany, ma ochotę na jedzenie oraz coraz dłuższe okresy czuwania i zainteresowania otoczeniem. Dobrze śpiący niemowlak prawidłowo przybiera na wadze i rozwija się zgodnie z normą.

Czemu dziecko nie chce spać?

Ze snem, tak jak z jedzeniem, u każdego dziecka będzie inaczej. Wiele z nich ma mniejszą potrzebę snu. Inne maluchy mogłyby przespać całą dobę. Bywa jednak i tak, że dziecko nie chce spać, bo jest bardziej wrażliwe na bodźce, nadpobudliwe i nadreaktywne. W takiej sytuacji analiza przeszkód, jakie mogą utrudniać dziecku sen, pomoże je zminimalizować i poprawić jakość jego życia.

Dziecko nie chce spać z wielu bardzo różnych powodów:

Głód – noworodki i małe niemowlęta domagają się jedzenia w nocy, głód może je budzić i utrudniać zasypianie. Roczne dziecko powinno już przesypiać noc bez pobudki na posiłek.

Nieregularny tryb życia – jednego dnia pobudka o świcie, a innego przed południem nie sprzyja uregulowaniu rytmu dobowego maluszka. Podobnie jest z wieczornymi rytuałami, kąpielą o stałej porze, które wprowadzają dziecko w czas przygotowania do snu.

Pozostawianie dziecka samego – wiele dzieci potrzebuje czuć obecność mamy nawet przez sen! Dziecko, szczególnie maleńkie, będzie spało spokojniej, jeśli łóżeczko będzie stało w twojej sypialni albo maluszek będzie spał w twoim łóżku.

Przegrzane pomieszczenie – przed spaniem pokój powinien być wywietrzony, łóżeczko należy oddalić od kaloryfera, temperatura nie powinna być za wysoka. To mit, że dziecko powinno być przykryte pierzynką i kocami, bo zmarznie. Temperatura w jego pokoju nie powinna przekraczać 20 stopni Celsjusza.

Niewygodne ubranie, za ciasno zapięty pampers – takie i inne przeszkody także mogą zakłócać spokojny sen.

Mokra pielucha – niektóre dzieci nerwowo reagują na kupkę czy przepełnionego pampersa. Mogą budzić się z tego powodu i mieć kłopoty z zaśnięciem.

Stres, zdenerwowanie – dzieci, nawet maleńkie, reagują na nerwową atmosferę, wyczuwają napięcie matki. Może to bardzo utrudniać im zasypianie i spokojny sen.

Zbyt duże zmęczenie – nadmiar emocji, zmiany, zbyt dużo bodźców bardzo często są przyczyną problemów ze snem u dziecka.

Zbyt cicho – czasami dzieciom przeszkadza hałas, a czasami zbyt wyciszone otoczenie. Szum imitujący wody płodowe, niezbyt głośna rozmowa, cicho grająca kołysanka – wszystko to może wzmocnić w dzieciach poczucie bezpieczeństwa.

Zatkany nosek – nawet niewielki katar u niemowlaka, który nie umie oddychać ustami, to duże utrudnienie.

Ząbkowanie – wiele dzieci ma problemy z zaśnięciem z powodu bólu dziąseł i może z tego powodu budzić się w nocy.

Skok rozwojowy – dziecko ma problemy ze snem, kiedy przechodzi kolejne etapy swojego rozwoju. Pediatrzy wyodrębniają siedem takich momentów, kiedy dziecko „uczy się” nowych umiejętności i w tym czasie bywa marudne, może zmienić nawyki związane z jedzeniem i spaniem.

Kiedy mamy wątpliwości związane ze snem dziecka i same nie znajdujemy odpowiedzi na pytanie, dlaczego dziecko nie chce spać, warto skonsultować się z pediatrą.

Sposoby na sen niemowlęcia

Każde dziecko jest inne, dlatego też sposoby na sen niemowlęcia będą różne. Zwykle jednak sprawdza się:

  • Rutyna snu

Regularne godziny zasypiania i pobudki pozwalają na podzielenie dnia na etapy, ułatwiają też przygotowanie do szybszego zaśnięcia wieczorem. Rytuały przed snem (np. śpiewanie kołysanki czy masaż), a także rano po przebudzeniu (np. rymowanki) zapewniają maleństwu poczucie bezpieczeństwa i spokoju.

  • Aktywność w ciągu dnia

Ruch i przebywanie na świeżym powietrzu przyczyniają się do lepszego rozwoju, poprawy zdrowia i dotlenienia małego dziecka.

  • Jedzenie przed snem

W zależności od wieku dziecka przed snem warto podać mu lekkostrawny posiłek. Zasypianie z pustym brzuszkiem nie jest dobrym pomysłem, należy jednak unikać ciężkostrawnego jedzenia. Niemowlęta karmi się na żądanie.

  • Biały szum

Przydają się zabawki szumiące, emitujące biały szum przypominający maluszkowi przyjazne dźwięki z brzucha mamy.

  • Otoczenie a zdrowy sen

Pomieszczenie w którym śpi maleństwo powinno być wywietrzone, w miarę możliwości ciche, zaciemnione, z temperaturą w granicach 20-21 stopni C. Można zapalić małą lampkę nocną.

Co jeszcze można zrobić?

Każdego dnia, na chwilę przed zaśnięciem, warto zaplanować czas na wyciszenie dziecka. Można wtedy opowiedzieć mu bajkę czy zaśpiewać kołysankę. Kąpiel i zabawy w wannie to także część wieczornej rutyny wyciszania się. Jeżeli maluszek polubi takie aktywności, można stosować je codziennie o stałej porze, a dodatkowo po kąpieli zrobić masaż plecków, stópek i buźki, które relaksują i pomagają szybciej zasnąć. Przed snem nie należy dostarczać dziecku zbyt mocnych wrażeń (np. włączonego telewizora), będzie wówczas przebodźcowane i nie uśnie łatwo.

Warto pamiętać, że nie należy na siłę regulować rytmu snu dziecka. Najmłodsi doskonale wiedzą, ile snu potrzebują. Nie należy układać rytmu dnia za dziecko, a starać się „dostosować” do malucha i zaufać jego organizmowi oraz instynktom.

    Sprawdź powiązane tematy