Najlepsze elektrolity dla niemowlaka i jak je wybrać/fot. iStock Najlepsze elektrolity dla niemowlaka i jak je wybrać/fot. iStock

Najlepsze elektrolity dla niemowlaka i jak je wybrać

Elektrolity to preparaty podawane w celu uzupełnienia jonów sodu i potasu, a także magnezu czy chlorków. Podawanie elektrolitów niemowlętom konieczne jest w tych sytuacjach, które prowadzą do odwodnienia organizmu, gdy tracone są cenne jony. Zaburzeniom gospodarki wodno-elektrolitowej mogą towarzyszyć nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego czy nerwowego. Elektrolity mają temu zapobiec.

Spis treści:

Kiedy podawać dzieciom elektrolity?

Elektrolity to preparaty podawane dzieciom, u których istnieje ryzyko odwodnienia i wystąpienia ryzyka zaburzeń wodno-elektrolitowych. W skład tego typu preparatów wchodzą takie związki jak glukoza bezwodna, chlorek sodu, chlorek potasu oraz cytrynian sodu. Elektrolity dla dziecka dostępne są w postaci gotowych płynów glukozowo-elektrolitowych, saszetek do rozpuszczenia w wodzie czy tabletek musujących.

Elektrolity powinny być podawane wówczas, gdy pojawiają się wymioty czy biegunki mogące być przyczyną odwodnienia i nasilonej utraty cennych jonów z organizmu. Wówczas samo podawanie dowolnego płynu nie wystarczy. Elektrolity są preparatami zapewniającymi najskuteczniejsze nawodnienie, gdyż wykazują następujące właściwości:

  • zwiększają wchłanianie wody z przewodu pokarmowego,
  • odpowiadają za odpowiednią dystrybucję wody w organizmie,
  • regulują przemieszczanie wody między wnętrzem komórek a płynem pozakomórkowym,
  • poprawiają skład i objętość płynów ustrojowych.

Jak stosować elektrolity u niemowląt?

Elektrolity dla niemowląt powinny być stosowane zawsze wtedy, gdy maluch narażony jest na wystąpienie odwodnienia. Najlepiej jest nie czekać z podaniem elektrolitów do momentu, gdy pojawią się już objawy odwodnienia. Jeśli dziecko zaczyna wymiotować lub pojawia się biegunka, dobrze jest podawać elektrolity – pomoże to zapobiec odwodnieniu organizmu i niedoborom ważnych jonów. Elektrolity należy podawać zgodnie z zaleceniem lekarza lub informacjami zawartymi na ulotce. Trzeba zadbać o to, aby dziecko wypiło całą zalecaną porcję elektrolitów. Dzieci mogą pić elektrolity niechętnie, gdyż preparaty tego typu mają specyficzny smak, zwłaszcza gdy są pozbawione dodatków smakowych.

Kiedy brakuje dziecku elektrolitów?

Niedobór elektrolitów u małych dzieci wynika z odwodnienia organizmu. Wraz z utratą płynów tracone są rozpuszczone w nich jony. Jest to najczęstsza postać odwodnienia, tzw. odwodnienie izotoniczne, kiedy to utrata elektrolitów jest proporcjonalna do objętości utraconych płynów. Dotyczy to przede wszystkim jonów sodowych i potasowych. Jony sodowe występują w płynie pozakomórkowym i odpowiadają za przekazywanie impulsów nerwowych, skurcz mięśni szkieletowych oraz mięśnia sercowego. Z kolei potas występuje przede wszystkim wewnątrz komórek ciała i jego funkcje są podobne do funkcji jonów sodowych.

Dlaczego dzieci się odwadniają?

Na odwodnienie organizmu może być narażony każdy z nas, a grupą podwyższonego ryzyka są małe dzieci. Wysoka podatność na odwodnienie wynika z faktu, że w organizmie małego dziecka zawartość wody jest większa niż u dorosłych. W organizmie osoby dorosłej woda stanowi około 45–65 proc. masy ciała, a u noworodka i niemowlaka sięga od 65 proc. do nawet 80 proc. masy ciała. Oznacza to, że utrata określonej objętości płynów z organizmu będzie miała znacznie większe konsekwencje dla dziecka niż dla dorosłego. 

Przyczynami odwodnienia niemowlaka może być niewystarczająca podaż płynów, a także nasilona ich utrata z organizmu. Do odwodnienia może dojść zatem wówczas, gdy maluch odmawia przyjmowania płynów, np. w przebiegu infekcji, a także w efekcie biegunek, wymiotów, nasilonej potliwości w przebiegu gorączki czy podczas upałów. Jedną z najczęstszych przyczyn poważnego odwodnienia jest biegunka występująca podczas zakażenia rotawirusami.

Objawy niedoboru elektrolitów

Objawy utraty elektrolitów bardzo często powiązane są z wystąpieniem symptomów charakterystycznych dla odwodnienia organizmu. W przypadku niemowląt, gdy dziecko nie zwerbalizuje, że jest spragnione, rodzice powinni zwracać uwagę na następujące objawy:

  • osłabienie i senność dziecka,
  • płacz bez łez,
  • sucha pieluszka w efekcie zmniejszenia produkcji moczu,
  • oddawanie ciemnego moczu,
  • wysuszenie błon śluzowych,
  • utrata sprężystości skóry – po uchwyceniu skóry palcem wskazującym i kciukiem skóra bardzo wolno powraca do pozycji wyjściowej,
  • zapadnięte gałki oczne i ciemiączko,
  • przyspieszony, płytki oddech,
  • przyspieszona akcja serca.

W przebiegu ciężkiego odwodnienia może dojść do omdleń, spadku ciśnienia krwi, wstrząsu, a nawet śmierci. Z kolei objawy wynikające bezpośrednio z utraty elektrolitów to ból głowy, bóle mięśniowe, zmęczenie i rozdrażnienie.

Źródła:

  1. Tkaczyk M., Algorytm postępowania z dzieckiem odwodnionym; Pediatria po Dyplomie, 2018.

Sprawdź powiązane tematy

newsletter-main

Wszystko, czego potrzebujesz
na Twoim mailu

Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

    newsletter-main-decorator
    newsletter-staying

    Zostań z nami jeszcze chwilę!

    Zapisz się do newslettera HelloMama

    Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-staying-decorator-1
      newsletter-staying-decorator-2