Charczenie u niemowląt Charczenie u niemowląt / iStock

Charczenie u niemowląt

Charczenie u niemowląt to objaw bardzo niepokojący dla rodziców, a ze względu na budowę układu oddechowego dzieci w pierwszym roku życia jest zjawiskiem często obserwowanym. Okoliczności, w których pojawia się symptom, zazwyczaj dużo mogą powiedzieć o powodach jego wystąpienia. Jakie są najczęstsze przyczyny charczenia u noworodka i niemowlaka? O czym może świadczyć obecność tego objawu po karmieniu lub podczas snu?

Spis treści:

Charczenie u niemowląt – przyczyny

Charczenie u niemowląt pojawia się na skutek zwężenia lub zablokowania dróg oddechowych. Ten objaw u najmłodszych występuje znacznie częściej niż u dorosłych. Wynika to z charakterystycznych cech anatomicznych dzieci, które powodują, że przy problemach z układem oddechowym charczenie rozwija się dużo łatwiej.

Wśród odrębności anatomicznych noworodków i niemowląt sprawiających, że są one bardziej narażone na wystąpienie tego objawu, wymienić można:

  • mniejszą średnicę tchawicy i oskrzeli,
  • typ budowy układu oddechowego, który powoduje nasilony opór w przepływie gazów,
  • małą część oddechową nosa i wąskie przewody nosowe,
  • słabiej rozwinięte dolne drogi oddechowe (przez co łatwiej o ich niedrożność),
  • brak zdolności noworodków i niemowląt w pierwszym półroczu życia do oddychania przez usta,
  • zdecydowanie większe niż u dorosłych zapotrzebowanie na tlen (w przeliczeniu na kilogram masy ciała), przy mniejszych możliwościach sprostania tym potrzebom.

Te odrębności anatomiczne sprawiają, że charczenie jest objawem powszechnie obserwowanym u noworodków i niemowląt. Szacuje się, że przynajmniej jeden epizod występuje u 25-30 proc. dzieci przed ukończeniem pierwszego roku życia.

Mimo obecności cech anatomicznych, które mogą sprzyjać charczeniu przez najmłodsze dzieci, nie u każdego malucha tego rodzaju symptom się pojawia. Dlaczego noworodek lub niemowlę charczy przy oddychaniu?

O czym może świadczyć charczenie?

Charczenie u niemowląt może być łagodnym, samoograniczającym się stanem. Jednym z częstszych powodów wystąpienia tego objawu jest zatkanie nosa. Czasami charczenie bywa spowodowane obecnością poważniejszych nieprawidłowości lub chorób. Poniżej znajdziesz opis schorzeń, którym często u dzieci towarzyszy charczenie.

Astma

Epizody nawracającego charczenia u niemowląt są klasycznym objawem astmy. Najczęściej symptom pojawia się na skutek oddziaływania określonych czynników, takich jak kontakt z alergenem lub ekspozycja na zimne powietrze. Dla dziecka z astmą typowe są:

  • obecność sezonowych zmian w występowaniu objawów,
  • suchy, napadowy kaszel, pojawiający się głównie w nocy,
  • odczuwanie wyraźnej poprawy po zastosowaniu leków rozszerzających oskrzela,
  • występowanie astmy lub atopii w bliskiej rodzinie.

Refluks żołądkowo-przełykowy

Przyczyną charczenia u noworodka lub niemowlaka podczas karmienia często jest refluks żołądkowo-przełykowy. Choć typowo kojarzony w tej grupie wiekowej z wymiotami, czasami objawy są słabiej zaznaczone i mniej charakterystyczne. Mogą obejmować m.in. suchy kaszel. Charczenie pojawia się szczególnie w czasie karmienia, po jedzeniu oraz w nocy.

Infekcje

Powszechną przyczyną ostrego epizodu charczenia u niemowląt jest wirusowa infekcja układu oddechowego. Typowy przebieg zakażenia początkowo obejmuje katar, kaszel i przerywaną gorączkę. Na dalszym etapie choroby pojawia się charczenie i przyspieszenie oddechu.

Zakrztuszenie lub zadławienie

Jeśli charczenie u niemowlaka pojawiło się nagle, czasami świadczy o tym, że dziecko zakrztusiło się lub zadławiło ciałem obcym. Tę przyczynę można podejrzewać u każdego niemowlęcia, u którego obserwuje się jednostronny świszczący oddech i nierówne, ciężkie oddychanie.

Obturacyjny bezdech senny

Na obecność obturacyjnego bezdechu sennego u noworodka lub niemowlęcia może wskazywać występujące w nocy charczenie i kaszel. Istnieje również związek między tym schorzeniem i obserwowanym u dziecka chrapaniem. Objawy powodują u maluchów częste wybudzanie ze snu. Bezdech senny u niemowląt zazwyczaj wynika z anomalii twarzoczaszki.

Jak sobie radzić z charczeniem u niemowląt?

Po pierwsze, upewnij się, że u dziecka charczeniu nie towarzyszą objawy, które wymagają skontaktowania się z lekarzem:

  • noworodek lub niemowlę ciężko oddycha, oddychanie jest bardzo szybkie lub nieregularne, towarzyszy mu widoczne opadanie skóry między żebrami,
  • skóra dziecka staje się niebieskawa lub jest bardzo blada,
  • dziecko nagle zaczyna kasłać, a nie towarzyszą temu objawy infekcji,
  • dziecko ma wysoką gorączkę,
  • niemowlę przez dłuższy czas nie chce spożywać pokarmu.

Jeśli przyczyną charczenia u niemowlaka jest zatkanie nosa, dziecku pomóc powinno oczyszczenie go za pomocą gruszki i kropli z solą fizjologiczną oraz nawilżanie powietrza w domu. Przy infekcjach należy zadbać o wystarczające nawodnienie dziecka, które umożliwi rozrzedzanie utrudniającej oddychanie wydzieliny.

Podejrzenie poważniejszej przyczyny charczenia u noworodka lub niemowlęcia albo obecność niepokojących objawów to sytuacje wymagające konsultacji z lekarzem, który dostosuje sposób terapii do rodzaju nieprawidłowości leżących u podłoża problemu.

Źródła:

1. Fakhoury K., Redding G., TePas E. (2019) Evaluation of wheezing in infants and children, UpToDate.

2. Noble Weiss L. (2008) The Diagnosis of Wheezing in Children, American Family Physician, 15, 77(8): 1109-1114.

3. Kluj P., Gaszyński T. (2014) Różnicowanie wybranych odrębności anatomicznych i fizjologicznych dziecka w stanie zagrożenia życia, terminologia, drogi oddechowe, oddychanie, Ostry Dyżur, 7(2): 69-72.

newsletter-main

Wszystko, czego potrzebujesz
na Twoim mailu

Newsletter Hellomama da Ci dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

    newsletter-main-decorator
    newsletter-staying

    Zostań z nami jeszcze chwilę!

    Zapisz się do newslettera HelloMama

    Zyskaj dostęp do materiałów tworzonych z myślą o Tobie i Twoim dziecku.

      newsletter-staying-decorator-1
      newsletter-staying-decorator-2